ORT staat voor onregelmatigheidstoeslag. Het is een extra vergoeding voor medewerkers die op onregelmatige tijden werken, bijvoorbeeld in de avond, nacht, het weekend of op een feestdag.
Maar wanneer heb je recht op ORT? Hoe bereken je de toeslag? Krijg je ORT tijdens vakantie of ziekte? En wat betekent ORT voor Personeelsplanning en Workforce Management?
In deze FAQ beantwoorden we de belangrijkste vragen.
ORT betekent onregelmatigheidstoeslag. Het is een toeslag boven op het normale loon voor het werken op bepaalde onregelmatige uren.
Denk bijvoorbeeld aan werken in de avond, nacht, het weekend of op een feestdag.
Welke uren als onregelmatig worden gezien en hoeveel toeslag daarbij hoort, verschilt per organisatie en sector.
Er bestaat in Nederland geen algemene wettelijke regel die bepaalt dat je extra loon moet krijgen als je in de nacht, het weekend of op een feestdag werkt.
Of iemand recht heeft op ORT staat meestal in de cao, arbeidsovereenkomst of het bedrijfsreglement.
Werk je bijvoorbeeld onder een cao waarin ORT is afgesproken, dan moet die regeling worden toegepast.
Voor planners is het daarom belangrijk om niet alleen rekening te houden met de Arbeidstijdenwet, maar ook met de arbeidsvoorwaarden die binnen de organisatie gelden.
Dat hangt af van de regeling die voor de medewerker geldt.
Een cao kan bijvoorbeeld bepalen dat ORT wordt betaald voor bepaalde avonduren, nachturen, uren in het weekend of uren op feestdagen. Ook de hoogte van de toeslag kan per tijdvak verschillen.
Er bestaat dus geen algemeen ORT percentage dat voor iedere medewerker in Nederland geldt.
De hoogte van de onregelmatigheidstoeslag verschilt per cao en organisatie.
Sommige regelingen werken met verschillende percentages per tijdvak. Een uur in de vroege avond kan daardoor een andere toeslag hebben dan een uur midden in de nacht of op zondag.
Controleer daarom altijd de actuele cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling voordat je ORT berekent.
De precieze berekening wordt bepaald door de regeling die van toepassing is.
Een eenvoudig voorbeeld:
Een medewerker heeft een uurloon van €20 en werkt vier uur waarvoor volgens de cao een ORT percentage van 40% geldt.
De toeslag is dan:
4 uur × €20 × 40% = €32 ORT
De medewerker ontvangt in dit voorbeeld dus het normale loon over de gewerkte uren én €32 onregelmatigheidstoeslag.
Let op, dit percentage is alleen een rekenvoorbeeld. Cao's kunnen andere percentages, tijdvakken en berekeningsgrondslagen gebruiken.
Met ORT uren worden meestal de gewerkte uren bedoeld waarvoor iemand recht heeft op onregelmatigheidstoeslag.
Niet ieder gewerkt uur is dus automatisch een ORT uur.
Een dienst kan bijvoorbeeld deels bestaan uit normale uren en deels uit uren waarvoor een toeslag geldt. Voor Personeelsplanning en WFM is het daarom belangrijk dat het plansysteem niet alleen weet wanneer iemand werkt, maar ook welke toeslagregels op die uren van toepassing zijn.
Vaak wel, maar ook hierbij bepaalt de cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling of en hoeveel ORT wordt betaald.
Los van de vergoeding gelden voor nachtdiensten ook specifieke regels vanuit de Arbeidstijdenwet. Nachtdiensten zijn extra belastend en daarom gelden er aanvullende regels voor onder andere arbeidstijd en rust.
Meer daarover lees je op onze pagina over de Arbeidstijdenwet.
Niet automatisch.
Er bestaat geen wettelijke regel die zegt dat iedere medewerker op zaterdag of zondag recht heeft op extra loon. Of een weekendtoeslag of ORT geldt, moet blijken uit de arbeidsvoorwaarden.
Hetzelfde geldt voor werken op feestdagen.
Ook daarvoor bestaat geen algemeen wettelijk ORT percentage.
In veel cao's zijn wel aparte afspraken gemaakt over werken op feestdagen. Controleer daarom welke regeling binnen jouw organisatie geldt.
Voor de planning is dit extra belangrijk. Feestdagen kunnen niet alleen invloed hebben op de personeelsvraag, maar ook op de kosten van het uiteindelijke rooster.
ORT kan onderdeel zijn van het loon dat tijdens vakantie moet worden doorbetaald.
In verschillende rechtszaken is geoordeeld dat onregelmatigheidstoeslag moet worden meegenomen in het vakantieloon wanneer die toeslag samenhangt met het normale werk dat de medewerker uitvoert.
Hoe dit in de praktijk wordt berekend, kan afhangen van de cao en situatie. Vaak wordt gekeken naar de ORT die iemand over een bepaalde periode gemiddeld heeft ontvangen.
Controleer daarom altijd de actuele afspraken die voor de medewerker gelden.
Ook dit is niet simpel met ja of nee te beantwoorden.
Een werkgever betaalt bij ziekte in ieder geval het wettelijk verplichte deel van het loon door. In het eerste en tweede ziektejaar is dat minimaal 70%, waarbij in een cao of arbeidsovereenkomst gunstigere afspraken kunnen staan. ORT kan daarbij onderdeel zijn van het loon.
De precieze uitwerking kan per situatie en cao verschillen. Kijk daarom altijd naar de actuele regeling.
Vakantiegeld wordt in beginsel berekend over het loon dat een medewerker in het afgelopen jaar heeft verdiend. De wettelijke vakantiebijslag bedraagt minimaal 8%.
Hoe verschillende looncomponenten precies worden verwerkt, hangt mede af van de situatie en geldende afspraken. Controleer bij ORT daarom de cao en de inrichting van de salarisadministratie.
Nee.
ORT heeft te maken met wanneer iemand werkt. Overwerk gaat over het werken van extra uren boven de afgesproken arbeidsduur of de grens die binnen de organisatie of cao wordt gebruikt.
Iemand kan dus onregelmatige uren werken zonder over te werken. Andersom kan iemand overwerken op een tijdstip waarvoor geen ORT geldt.
De vergoeding en voorwaarden kunnen voor beide apart zijn vastgelegd in de cao. Cao's bevatten regelmatig afspraken over zowel toeslagen als betaling van overwerk.
Niet altijd.
Een ploegentoeslag is meestal gekoppeld aan het werken volgens een bepaald ploegensysteem. ORT is doorgaans gekoppeld aan specifieke onregelmatige uren.
Welke benaming wordt gebruikt en hoe de toeslag wordt berekend, verschilt per arbeidsvoorwaardenregeling.
Omdat een rooster niet alleen bepaalt wie wanneer werkt, maar ook gevolgen heeft voor de personeelskosten.
Twee roosters met precies hetzelfde aantal gewerkte uren kunnen financieel heel verschillend uitpakken wanneer het ene rooster veel meer ORT uren bevat.
Een planner moet daarom weten welke ORT regels gelden en hoe het rooster deze beïnvloedt.
Dat betekent niet dat je alleen moet sturen op het goedkoopste rooster. De personeelsvraag, medewerkerswensen, gezonde werktijden, contractafspraken en wetgeving blijven allemaal onderdeel van een goed rooster.
Meer hierover lees je in ons artikel over roostering.
Binnen Workforce Management en Personeelsplanning kijk je naar meer dan alleen het rooster.
De personeelsvraag bepaalt hoeveel capaciteit je op verschillende momenten nodig hebt. Wanneer een organisatie veel capaciteit nodig heeft tijdens avonden, nachten en weekenden, heeft dat niet alleen gevolgen voor de inzet van medewerkers, maar ook voor de loonkosten.
ORT kan daarom worden meegenomen bij scenario's in de capaciteitsplanning.
Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de benodigde bezetting én personeelskosten wanneer werkzaamheden naar een ander tijdstip verschuiven? Kunnen diensten anders worden opgebouwd? En hoeveel onregelmatige uren zijn structureel nodig om aan de personeelsvraag te voldoen?
Zo wordt ORT niet alleen een onderwerp voor de salarisadministratie, maar ook een relevante variabele binnen WFM.
Lees ook meer over capaciteitsplanning.
Een WFM/plan-systeem hoeft niet altijd zelf de uiteindelijke salarisberekening te doen, maar de toeslagregels moeten wel goed worden verwerkt in het totale proces.
Het systeem moet bijvoorbeeld onderscheid kunnen maken tussen verschillende tijdvakken, dagen en soorten diensten. Vervolgens moeten de gegevens correct kunnen worden doorgegeven aan de salarisadministratie.
Daarbij is het belangrijk dat roosterregels en salarisregels hetzelfde uitgangspunt gebruiken.
Een verkeerd ingerichte regel kan bij honderden of duizenden medewerkers namelijk snel tot grote verschillen leiden.
Ja, ORT kan onderdeel zijn van de kostenberekening van een rooster.
Maar alleen sturen op zo min mogelijk ORT is meestal te simpel.
De personeelsvraag kan juist vragen om inzet op onregelmatige momenten. Daarnaast spelen gezonde roosters, arbeidsvoorwaarden, medewerkerswensen en eerlijkheid in de verdeling van onregelmatige diensten mee.
Goed WFM of een goede planning zoekt daarom naar een goede verhouding tussen dienstverlening, capaciteit, medewerkers en kosten.
Wie alleen het goedkoopste rooster maakt, maakt niet automatisch het beste rooster.
Wil je meer weten over de gezondheid van roosters? Bekijk dan Slim en gezond roosteren bij de Spril Academie.
Daar bestaat geen standaardformule voor.
Een organisatie kan bijvoorbeeld afspraken maken over de verdeling van avond-, nacht-, weekend- en feestdagdiensten. Daarbij kunnen contractvorm, beschikbaarheid, medewerkerswensen, deskundigheid en eerder gewerkte onregelmatige diensten een rol spelen.
Het helpt om vooraf duidelijk te maken welke regels worden gebruikt.
Zo voorkom je dat de verdeling alleen wordt bepaald door wie het eerst een dienst kiest of wie toevallig het meest beschikbaar is.
Bij vormen van zelfroosteren verdient dit extra aandacht. Populaire én minder populaire diensten moeten uiteindelijk samen een passend rooster opleveren.
Je hoeft als planner niet iedere salarisregel uit je hoofd te kennen.
Je moet wel begrijpen welke uren recht geven op ORT, welke verschillen er tussen tijdvakken bestaan, welke cao afspraken gelden en hoe deze regels in het planningssysteem zijn ingericht.
Daarnaast moet je kunnen zien wat veranderingen in het rooster betekenen voor medewerkers én organisatie.
Daarmee zit ORT precies op het snijvlak van arbeidsvoorwaarden, Personeelsplanning en Workforce Management.
Onregelmatigheidstoeslag lijkt op het eerste gezicht vooral een salarisvraagstuk. Voor Personeelsplanning en Workforce Management is het veel meer dan dat.
De personeelsvraag bepaalt wanneer medewerkers nodig zijn. Het rooster bepaalt vervolgens hoeveel onregelmatige uren ontstaan en hoe deze over medewerkers worden verdeeld.
Door ORT al mee te nemen bij capaciteitsplanning, roostering en rapportage krijg je beter inzicht in de gevolgen van je keuzes.
En dat helpt om roosters te maken die niet alleen kloppen op papier, maar ook passen bij de organisatie én de medewerkers.
Rijksoverheid, Heb ik recht op extra loon als ik 's nachts, in het weekend of op een feestdag werk?
Rijksoverheid, Wat is een cao?
Rijksoverheid, Hoeveel loon krijg ik doorbetaald als ik ziek ben?
Rijksoverheid, Hoe hoog is mijn vakantiegeld?