Hoeveel pauze heb je als je 8 uur werkt? Mag je een pauze opsplitsen? Telt een pauze als werktijd? En moet je na twee uur achter een beeldscherm verplicht stoppen?
Pauzes lijken een klein onderdeel van de werkdag, maar zijn binnen Personeelsplanning en Workforce Management belangrijk. Ze hebben te maken met wetgeving en gezond werken, maar ook met beschikbare capaciteit, roosters en dagsturing.
In deze FAQ beantwoorden we de belangrijkste vragen.
Werk je langer dan 5,5 uur, dan heb je volgens de Arbeidstijdenwet recht op minimaal 30 minuten pauze.
Werk je langer dan 10 uur, dan heb je recht op minimaal 45 minuten pauze.
De pauzes mogen worden verdeeld, zolang iedere afzonderlijke pauze minimaal 15 minuten duurt.
Meer weten over werktijden en rusttijden? Bekijk onze pagina over de Arbeidstijdenwet.
Bij 8 uur werken geldt volgens de standaardregels minimaal 30 minuten pauze.
Die 30 minuten mogen ook worden verdeeld over twee pauzes van 15 minuten.
Let wel op de cao of bedrijfsregeling. Daar kunnen aanvullende of afwijkende afspraken in staan.
Werk je 6 uur, dan werk je langer dan 5,5 uur. Volgens de standaardregel heb je daarom recht op minimaal 30 minuten pauze.
Niet op basis van deze standaardregel uit de Arbeidstijdenwet.
De wettelijke grens spreekt over meer dan 5,5 uur arbeid. Bij precies 5,5 uur geldt deze verplichting dus niet automatisch. Een cao of bedrijfsregeling kan natuurlijk wel andere afspraken bevatten.
Ja.
De wettelijke pauze van 30 minuten mag worden verdeeld over twee pauzes van minimaal 15 minuten.
Bij meer dan 10 uur werken geldt minimaal 45 minuten pauze. Ook die tijd mag worden verdeeld over meerdere pauzes van minimaal 15 minuten.
Een koffiepauze van bijvoorbeeld vijf of tien minuten geldt daarmee niet als wettelijke pauze voor deze regels.
Ja. Via een cao of bedrijfsregeling kan worden afgeweken van de standaardregels uit de Arbeidstijdenwet.
Er blijft wel een ondergrens bestaan. Wie meer dan 5,5 uur werkt, moet bij zo'n afwijkende collectieve regeling minimaal één pauze van 15 minuten krijgen.
Voor Personeelsplanning betekent dit dat je niet alleen naar de Arbeidstijdenwet kijkt. Ook de cao en afspraken binnen de organisatie moeten goed vertaald zijn naar de roosterregels.
Tijdens een wettelijke pauze werkt een medewerker niet.
De Arbeidstijdenwet bepaalt niet dat een pauze moet worden doorbetaald. Afspraken over betaling kunnen wel in een cao, bedrijfsregeling of arbeidsovereenkomst staan.
Dat maakt het belangrijk om onderscheid te maken tussen een echte pauze en een rustig moment tijdens het werk.
Moet iemand tijdens de pauze bereikbaar blijven of werkzaamheden uitvoeren, dan vraagt dat om extra aandacht. Een pauze is volgens de Arbeidstijdenwet namelijk bedoeld als onderbreking van de arbeid.
Nee.
Een pauze is bedoeld om de werktijd te onderbreken. Je kunt een dienst daarom niet simpelweg 30 minuten later laten beginnen of eerder laten eindigen en die tijd als wettelijke pauze registreren.
Dat is ook iets om rekening mee te houden wanneer roosters automatisch door een systeem worden gemaakt.
Meer weten over dit onderdeel van het WFM proces? Lees dan wat roostering is.
Nee. Er bestaat geen aparte wet met de naam beeldschermtijdenwet.
De regels rondom beeldschermwerk vallen onder de arboregels. In het Arbeidsomstandighedenbesluit staat dat beeldschermwerk op gezette tijden moet worden afgewisseld met ander werk of met rust.
De term beeldschermtijdenwet wordt in de praktijk nog wel gebruikt, maar juridisch is dat dus niet de juiste naam.
Nee, er geldt op dit moment geen algemene wettelijke regel meer die zegt dat je na precies twee uur beeldschermwerk verplicht pauze moet nemen.
De huidige regel is dat beeldschermwerk op gezette tijden moet worden afgewisseld met ander werk of rust, zodat de belasting van het beeldschermwerk wordt verminderd.
De bekende regel van maximaal twee uur achter elkaar komt uit een oudere versie van de regelgeving. In de huidige tekst van het Arbeidsomstandighedenbesluit staat die vaste grens niet meer.
Nee, en dat verschil is belangrijk.
Een medewerker kan stoppen met beeldschermwerk en vervolgens ander werk uitvoeren. Denk aan een overleg, iets ophalen, een gesprek voeren of werkzaamheden doen waarvoor geen beeldscherm nodig is.
Het beeldschermwerk is dan onderbroken, maar de medewerker is nog steeds aan het werk.
Een wettelijke pauze vanuit de Arbeidstijdenwet is iets anders. Daarbij wordt de arbeid daadwerkelijk onderbroken.
Voor Personeelsplanning en Workforce Management moet je die twee dus niet als hetzelfde behandelen.
Omdat aanwezigheid niet hetzelfde is als beschikbare capaciteit.
Stel dat er tussen 12.00 en 13.00 uur twintig medewerkers zijn ingeroosterd. Wanneer vijf medewerkers tegelijkertijd pauze hebben, zijn er op dat moment vijftien medewerkers beschikbaar voor het werk.
Pauzes moeten daarom worden meegenomen in de capaciteitsplanning én in het rooster.
Binnen Workforce Management kijk je naar het hele proces. Van de verwachte hoeveelheid werk en benodigde capaciteit tot het maken van roosters en het bijsturen gedurende de dag.
Meer daarover lees je op onze pagina over Workforce Management.
Dat hangt af van hoe je shrinkage binnen de organisatie definieert.
Shrinkage wordt gebruikt voor tijd waarin medewerkers niet beschikbaar zijn voor het primaire werk. Daar kunnen verschillende oorzaken onder vallen.
Het belangrijkste is dat je duidelijk vastlegt welke onderdelen je wel en niet meeneemt en daar consequent mee rekent. Anders kun je op papier voldoende capaciteit hebben, terwijl de beschikbare capaciteit in de praktijk lager ligt.
Lees ook ons artikel Wat is shrinkage?.
Een goede pauzeplanning kijkt verder dan alleen de wettelijke minimale pauzeduur.
Je kijkt ook naar het verwachte werkaanbod, de benodigde bezetting, de spreiding van pauzes en de belasting van medewerkers.
Als iedereen op hetzelfde moment pauze neemt, kan de bezetting ineens flink dalen. Bij voldoende capaciteit is dat geen probleem. Tijdens een piekmoment kan hetzelfde pauzerooster wel zorgen voor langere wachttijden, minder bereikbaarheid of extra druk op collega's.
Daarom hoort pauzeplanning thuis in het roosterproces en niet pas aan het einde wanneer het rooster eigenlijk al klaar is.
Dan is het verstandig om verder te kijken dan de pauze zelf.
Wanneer geplande pauzes structureel moeilijk uitgevoerd kunnen worden, kan er bijvoorbeeld iets spelen in de prognose, de benodigde capaciteit, de roosteropbouw of de dagsturing.
Binnen goed Workforce Management gebruik je zulke signalen om het proces verder te verbeteren.
Pauzes zijn daarmee niet alleen iets wat je administratief in een rooster zet. Ze vertellen ook iets over hoe goed vraag en beschikbare capaciteit op elkaar aansluiten.
De werkgever is verantwoordelijk voor het organiseren van de arbeid binnen de wettelijke regels.
In de praktijk spelen meerdere rollen een rol. Personeelsplanners zorgen ervoor dat pauzes goed in het rooster passen. WFM specialisten nemen ze mee in capaciteit en bezettingsberekeningen. Leidinggevenden en dagsturing zorgen ervoor dat medewerkers hun geplande pauzes in de praktijk ook kunnen nemen.
Goede afspraken tussen deze rollen voorkomen dat pauzes alleen als roosterregel worden gezien.
Begin met duidelijke afspraken.
Zorg dat je weet welke regels vanuit de Arbeidstijdenwet gelden, welke afwijkingen in de cao staan en welke aanvullende afspraken binnen de organisatie zijn gemaakt.
Vertaal deze vervolgens naar duidelijke roosterregels en richt je planningssysteem daar goed op in.
Controleer daarnaast regelmatig wat er in de praktijk gebeurt. Een rooster kan technisch volledig correct zijn, terwijl pauzes tijdens de uitvoering steeds worden verplaatst of overgeslagen.
Wil je meer weten over de regels rondom arbeid en rust? Bekijk dan onze pagina over de Arbeidstijdenwet of onze Workshop Arbeidstijdenwet.
Een pauze is meer dan een leeg blokje in een rooster.
Je hebt te maken met de Arbeidstijdenwet, eventuele cao afspraken, gezond beeldschermwerk én voldoende bezetting. Voor Personeelsplanning en Workforce Management betekent dit dat pauzes onderdeel moeten zijn van het totale planproces.
Goed geregeld betekent dat medewerkers hun pauze kunnen nemen én dat de dienstverlening blijft draaien.
Dat is uiteindelijk precies wat een goede planning moet doen.
Rijksoverheid, Wettelijke regels voor pauzes tijdens werk
Overheid.nl, Arbeidstijdenwet
Overheid.nl, Arbeidsomstandighedenbesluit, beeldschermwerk
Arboportaal, Wat zegt de wet over beeldschermwerk?